Kistemaker NetWerk

Beknopte Kroniek der Gemeente Andijk » Hoofdtuk 7 » pagina 53-59

7. De Proefpolder

Jarenlange overpeinzingen, besprekingen en proefnemingen zijn nodig als men een zee, al is dit dan ook een binnenzee, wil droogmaken en inpolderen. Zo is het ook in ons land met de Zuiderzee gegaan. Het is geen kleinigheid zo iets te ondernemen. De plannen moesten eerst proefondervindelijk vaststaan, anders wagen ons knappe waterbouwkundige ingenieurs hun goede naam niet aan het werk. Zo ging het ook hier.

Volgens ons verstrekte gegevens hadden de dijken der Zuiderzee nooit kunnen worden opgeworpen indien die zelfde zee niet het “keileem” had bevat. “Keileem” is het leem, dat afkomstig is van de vergane oerstenen uit het ijstijdperk, toen die stenen naar hier zijn afgezakt en in de bodem zijn vergruizeld. Dat keileem werd opgebaggerd en, op elkaar getast, vormde het een onverwoestbare bodem voor de dijken die daarop verder naar bekwame berekening werden opgeworpen. Onderwijl begon men met het uitmalen van het ingedikte land en toen nu de dijk was afgewerkt werd het laatste water uit de “Proefpolder” gemalen.

Behalve veel vis werden op de bodem van de nieuwe polder heel wat huishoudelijke dingen gevonden, die de Andijkers als niet maar voor gebruik geschikt maar over de dijk in zee hadden geworpen. Al deze ongerechtigheden werden verwijderd en de bodem werd bedrijfsklaar gemaakt. De naam van de oudste ingenieur die nu voor altijd aan de proefpolder is verbonden, omdat mede door zijn bekwaamheid, alles zo prachtig in orde is gekomen, is Bosma, kranig bijgestaan door ingenieur Zuur. De proefboer heette Langereis. Deze is inmiddels weer naar de Wieringermeer vertrokken, teneinde ook daar het werk met de in Andijk vermeerderde kennis té beter te kunnen leiden.

Voorzichtig als de Nederlander is, kwam er dus eerst een proefpolder om de gesteldheid van de zeebodem op vruchtbaarheid enz. te kunnen toetsen. De proef gelukte en -mede door de vermaardheid der Hollandse waterbouwkundigen, werd Andijk, aan welks rand de proefpolder is gelegen, waar ter wereld ook maar een courant wordt gelezen, beroemd. We hadden nog al eens vaak de eer de heer Bosma te spreken en dikwijls liep dan het gesprek over de proefpolder. De heer Bosma ging natuurlijk in zijn werk op; wij leefden mee. Tijdens al die gesprekken pijnigde ons de vraag , die we niet durfden stellen. Toen alle gewassen tot volle rijpdom waren gekomen, kregen we van ingenieur Bosma een uitnodiging om eens in de proefpolder te komen kijken. We hadden de drooggemalen bodem van de polder gezien, dus verwachtten we wel dat van deze maagdelijke kleigrond flinke planten te voorschijn zouden komen, maar de vraag die ons bezig hield, welk antwoord zou daarop komen? En uit angst ons belachelijk te maken durfden we haar toch niet te stellen.

Ingenieur Bosma leidde ons zelf rond. De planten stonden prachtig, de korrels van het te veld staande koren waren buitengewoon groot en na alles bewonderd te hebben. hadden we dus kunnen gaan. Maar neen, we gingen niet. We móesten eerst antwoord hebben op die vraag en we deden haar. Meneer Bosma, zeiden we, die planten staan prachtig maar hoe groot is het zuurgehalte van de onderscheidene soorten? Nemen de poreuze stengels meer zout op dan b.v. die van het koren en hoe denkt U nu die eerste oogst te kunnen ontzouten? Want het stond bij ons vast: die eerste planten hadden een te groot zoutgehalte. Ing. Bosma keek ons aan en stelde een wedervraag. “Als U aan een welvoorziene dis zit, eet U dan van één spijs, al is die nog zo lekker meer dan u lust ? We voelden waar het heen ging. “Neen” zeiden we. Welnu, gaf de heer Bosma ten antwoord, zo doen de planten ook. Die halen uit de bodem alleen datgene wat ze nodig hebben, meer niet. We waren tevreden, en dankten onze vriendelijke gastheer. Kort daarna werd te Enkhuizen de Zuiderzee-tentoonstelling gehouden en naast alle attributen van het bedrijf der Zuiderzeevissers maakten de produkten uit de Andijker proefpolder een uitstekend figuur. De oppervlakte van de polder bedraagt 40 ha en op 28 juli 1928 is de polder als grondgebied aan Andijk toegevoegd. Nooit echter zullen ƒ 2.000.000,- uit de Nederlandse schatkist beter besteed zijn.


© 2001-2019 | Kistemaker NetWerk | Sitemap | Contact

Westfries Genootschap