Kistemaker NetWerk

Boeken » Groei en Bloei van de geschiedenis van Andijk » Pagina 217-218

19. De Andijker Middenstand

De bakker van de hoek

’ De bakker van de hoek
die heeft vannacht geblazen,
de bollen uit de doek
die liggen voor de glazen.'

Het is niet waarschijnlijk, dat op Andijk de bakker op de hoorn blies, als zijn brood gaar was. Zelfs de 'glazen’ van een etalage ontbraken in die oude tijd van plm. 1700. Maar een bakker in de hoek is er hier al eeuwen geweest.
Die hoek heette officieel 'Broekoorderhoek’, maar in de volksmond de 'Bakkershoek’ en die was naar dat bakkerijtje vernoemd. Plm. 1700 was Buurtje de kern van Andijk, verderop woonden maar weinig mensen, alleen in de Bakkershoek was vanouds een groep huisjes: een schuitenmakerij, een herberg, een schooltje en voornoemde bakkerij. Andijk had toen nog geen duizend inwoners en veel boeren bakten zelf hun 'oigen gebak’. Dus had de bakker in de hoek maar een sober bestaan...

Het is wel eens interessant om na te gaan, wie die bakkers in de hoek waren.
De eerste was Sijmen Claesz. (1683 - 1765). Hij was een jongere broer van Reyner en Pieter Claesz., die kooiboeren waren en hun nageslacht de naam KOOYMAN hebben nagelaten, tegenwoordig een uitgebreid Westfries geslacht. Sijmen Claesz. werd al gauw 'Sijmen de backer’ genoemd en zijn nageslacht heeft verder de naam BAKKER aangenomen. Dat kon allemaal voor de Franse tijd, toen een familienaam nog niet verplicht was... Sijmen Claesz. trouwde in 1709 met Bregt Jans’ Prins. Zij kregen tien kinderen met veel gesukkel: van 1717 tot 1724 zijn er vijf kinderen van hen begraven.
Ook in zaken had Sijmen Claesz. veel tegenslag: het was een moeilijke tijd van 1713 tot 1719 was er veepest, waardoor veel boeren verarmden.

We krijgen de indruk, dat Sijmen Claesz. niet met hart en ziel bakker was, ook door de vele moeilijkheden in huis en zaak. Het bakkerijtje leverde niet genoeg op, daarom hield hij er ook schapen bij. Als hij in 1735 de zaak aan Jan Prinsz. verkoopt, wordt het 'schapeschuurke’ uitgezonderd.
Hij begon als bakker met een knecht: Pieter Jansz. Tent, alias 'lange Pieter’.
Zij waren van dezelfde leeftijd en in hetzelfde huis geboren: de 'Vlaamsche Tent’, (waarvan de familie TENSEN de naam gekregen heeft).

1718 was voor Sijmen een crisis jaar: de bakkerij werd verhuurd aan Paulus Cornelisz. die trouwde met Aafje Roemers’ uit Hoogkarspel. De verkoop aan Dirk Pietersz. Edelman ging niet door. Lang heeft de verhuur niet geduurd, in 1723 is Sijmen Claesz. weer bakker.

Maar dan volgen er nieuwe perikelen: Hij ligt overhoop met de kerkeraad, omdat hij niet ter kerk en aan het avondmaal komt. Daarom wordt hij onder censuur gesteld en verliest hij klanten! Dat duurt tot 1738. Hij is intussen boer geworden. Bregt Jans’ Prins is in 1735 overleden en de bakkerij wordt verkocht aan Jan 'Prinsz.’, een oomzegger van Sijmen. Bij de inventaris, die dan gemaakt wordt, blijkt Sijmen ook een 'chaise’ (sjees) te hebben en dat duidt toch wel op enige welvaart!

In 1738 hertrouwt hij met Geertje Jacobs’... weduwe van meester Willem Posthumius en zij blijkt meer invloed op hem te hebben dan Bregt Jans’, want de ruzie met de kerkeraad wordt beslecht en de censuur opgeheven. In 1765 eindigt zijn onrustig leven en wordt hij in Buurtjeshaven begraven.

Er zijn na Sijmen Claesz. nog negen bakkers in de hoek geweest, maar om die allemaal uitvoerig te beschrijven, valt buiten ons bestek. Hier volgen alleen hun namen: Cornelis Sijmensz. Bakker, in 1735 in de Bakkershoek, daarna bakker te Wervershoof. Jan Gerritsz. Prinsz. (alias PAN), bakker tot 1763, daarna landbouwer. Gerrit Jansz. Prins, bakker tot 1786, daarna veehouder, liet de boerderij in de Bakkershoek bouwen, waarin nu Jan Spijker woont.
Teunis Vlam, bakker tot 1818, was ook veldwachter. Reinder Bakker, bakker tot 1838. Arie Koen, Arie Koen Junior, Jacob Feller, Cornelis van Otterloo.

Er zou van elk van deze bakkers nog veel te vertellen zijn, maar dat vergt teveel ruimte en tijd... Na de stormnacht van Januari 1916 en de daarop volgende dijkverzwaring is de bakkerij in de Bakkershoek onteigend en gesloopt. Cornelis van Otterloo bouwde een nieuwe bakkerij aan de Hoekweg. Nadat hij naar Enkhuizen vertrokken was, volgde zijn zwager Jacobus Bouhuis hem op. De bakker in de hoek is historie geworden...


© 2001-2019 | Kistemaker NetWerk | Sitemap | Contact

Westfries Genootschap