Kistemaker NetWerk

Jaarboekjes Oud Andijk » 1986 » pagina 15-17

Saet & Cruyt
Museale expositie van het tuinzaadvak.

Het idee:
Op 19 maart 1979 vergaderde in NTZ-verband voor het eerst een commissie die werd aangeduid als "Commissie Tuinzaadmuseum". Deze stelde zich tot doel de geschiedenis van het zaadvak en met name die van het bedrijfsleven op het gebied van de groente- en bloemzaden op een of andere wijze te conserveren teneinde te voorkomen dat de snelle ontwikkelingen in de tegenwoordige tijd veel van de historie verloren zou gaan. Geleidelijk aan zijn toen ideeën en plannen gegroeid hoe een en ander het beste zou kunnen worden gerealiseerd. Voorop gesteld werd dat niet zou worden gestreefd naar de opzet van een "museum" in de vorm van uitsluitend een verzameling van allerlei zaken uit het verleden. Dit zou misschien voor de insider wel interessant kunnen zijn, maar zou toch de gemiddelde bezoeker niet (blijven) boeien.
Men stelde zich namelijk ten doel dat de expositie de aandacht zou moeten trekken van een zo groot mogelijk publiek. Dat zou het beste te realiseren zijn door te werken volgens een thema "van toen tot nu", waarbij het beeld diende te worden gegeven van de wegen waarlangs verschillende facetten van het Zaadvak zich in de loop van de jaren hebben ontwikkeld.

Voor deze doelstelling zou de naam "Zaadmuseum" niet pasesend zijn. Immers de tentoonstelling zou zich niet dienen te beperken tot strikt het zaad alleen. Ook zou aandacht geschonken moeten worden aan allerlei ontwikkelingen rondom het zaad en daarbij ook aan de uit het zaad voortkomende planten en de voortuitgang dienaangaande. Met het oog hierop werd de naam "Saet & Cruyt" geacht meer te beantwoorden aan de doelstelling van de expositie. Een naam die door zijn schrijfwijze tevens een verwijzing naar het verleden aangeeft.

Waar?
Wat betreft de plaats van vestiging zijn verschillende mogelijkheden onder ogen gezien. Tenslotte werd de voorkeur gegeven aan een locatie in West-Friesland, een gebied dat beschouwd kan worden als de "Bakermat" van de groente- en bloemzaadteelt in ons land en waar heden ter dage nog een belangrijk deel van het tuinzaadvak is gevestigd. Om enkele redenen werd daarbij vooral aandacht gericht op Andijk. Niet alleen om dat daar de wortels lagen van een aantal thans bekende tuinzaadbedrijven, maar ook omdat in Andijk een geschikte locatie zou kunnen worden gerealiseerd in het aldaar sinds 1979 gevestigde poldermuseum "Het Grootslag", Het bestuur van dit museum koesterde reeds enige tijd plannen om bij de uitbeelding van de historie van de polder "Het Grootslag" ook aan de geschiedenis van de zaadteelt ter plaatse meer aandacht te besteden.
Waar West-Friesland bovendien al sterk toeristische trekpleisters heeft, is na overleg met het bestuur van genoemd museum en het gemeentebestuur van Andijk door het bestuur van de NTZ besloten "Saet & Cruyt" in Andijk te vestigen. Voor de nodige voorzieningen om de zolderruimte van het poldergemaal geschikt te maken als expositieruimte werden door het Bedrijfschap voor Tuinbouwzaden de benodigde fondsen beschikbaar gesteld.

Het scenario
Toen de beschikbare accomodatie bekend was kon meer gericht te werk worden gegaan om de beoogde opzet van de expositie te realiseren.
De daartoe ingestelde "Commissie Collectie en Expositie" volgde hierbij een gedetailleerd scenario. In dit verband dient in het byzonder melding te worden gemaakt van de heer G.D. van der Heide, een bekend deskundige op het gebied van museale aangelegenheden en eertijds als adjunct-directeur verbonden aan het Rijksmuseum Zuiderzeemuseum te Enkhuizen. Als lid van de bovengenoemde werk-commissie van "Saet & Cruyt" stelde hij een scenario samen en kon overigens ook veel profijt worden getrokken van zijn ervaring en deskundigheid op museaal gebied.

Voor het realiseren van allerlei ideeën en plannen en het verzamelen van geschikt materiaal bleek meer tijd nodig te zijn dan aanvankelijk was voorzien. Bovendien moest dit werk door een aantal commissie-leden in hoofdzaak worden verricht naast hun dagelijkse werk. Evenwel zijn, mede dankzij de medewerking van verschillende zaadbedrijven, instituten, musea, enz. de voorbereidingen zodanig gevorderd dat het verantwoord werd geacht de expositie begin mei voor het publiek open te stellen.

Van verleden naar heden
Zoals reeds werd vermeld zal de aard van de expositie niet uitsluitend gericht zijn op het verleden. Met nadruk zal ook gedemonstreerd worde hoe de ontwikkelingen zich hebben voltrokken van het verleden naar het heden. De veranderingen van verschillende aspecten van het zaadvak zijn veelal byzonder spectaculair: bijvoorbeeld ten aanzien van:

Al met al dus interessante aspecten die passen in het thema "Van toen tot nu".

Uit een en ander zal blijken dat er naar gestreefd wordt door middel van de expositie permanent op een illustratieve en vooral ook educatieve wijze een beeld te geven van de historie van het tuinzaadvak in Nederland. De bedoeling zit daarbij tevens voor om vooral ook de jeugd te interesseren voor een bedrijfstak die zowel in ons land als in vele andere landen een toonaangevende plaats inneemt voor de toelevering van het uitgangsmateriaal voor de productie van groenten en bloemen.

Om dit alles te exposeren is een ruimte van circa 250 m² beschikbaar. Periodiek zal aan bepaalde onderwerpen uitvoeriger aandacht worden geschonken door het inrichten van een meer uitgebreide expositie (wisselende "deeltentoonstellingen"). Voorts zal door middel van moderne apparatuur een interessant klankbeeld van het zaadbedrijf worden getoond.

Opening
Iets wat bedoeld wordt als doorlopend in ontwikkeling te zijn, bereikt uiteraard nooit een duidelijk punt dat alles "af" is en men de zaak als zodanig aan het publiek kan presenteren.
Vandaar dat het bestuur van "Saet & Cruyt" koos voor een inoficiële opening als mogelijkheid tot voorbezichtiging op 2 mei, waarna vanaf 3 mei "Saet & Cruyt" voor het publiek was geopend. Daarna vond nog een meer officiële opening plaats einde juni, waartoe de Oud-Directeur van Akkerbouw en Tuinbouw van het Ministerie van Landbouw en Visserij, de heer Ir. W. van Soest, zijn medewerking heeft verleend.

Ir. G.T. Grooters.


© 2001-2019 | Kistemaker NetWerk | Sitemap | Contact

Westfries Genootschap