Kistemaker NetWerk

Jaarboekjes Oud Andijk » 1995 » pagina 39-43

UITVOERIG EN BEREDENEERD VERSLAG VAN DEN TOESTAND DER GEMEENTE ANDIJK OVER HET JAAR 1874

(Art. 182 der Wet van den 29sten Junij 1851, Staatsblad no. 85)

Zoals u ziet was in de vorige eeuw elke gemeente verplicht jaarlijks een overzicht te geven van de stand van zaken binnen haar grenzen.
Wij kwamen in het West-Fries Archief in Hoorn de stand van zaken tegen van Andijk in 1874, dus 120 jaar geleden. De vragenlijst omvat zo'n 60 folio vellen. Wij hebben daaruit een selektie gemaakt.

HOOFDSTUK: BEVOLKING
totaal
Per 1-1-1874 mannen  1221 vrouwen 1120 = 2341
Per 31-12-'74  

"

1223

"

1113 = 2336
Aantal  geborenen:
sterfte:
huwelijken:

Aantal huwelijken waarbij man- vrouw of beiden niet konden schrijven: geen.

HOOFDSTUK: ARMWEZEN
De vraag was:
Of men heeft kunnen bespeuren, dat er in het afgelopen jaar meer of minder armoede in de gemeente geheerscht heeft dan vroeger?
Het antwoord:
Als vroeger heerschte alhier geen armoede.

Omtrent de toestand der behoeftige klasse kan worden medegedeeld:
De toestand van den arbeidersstand is zeer gunstig, van armoede is nabij niets bekend geworden.
Er is nog steeds vooruitgang. De redenen daarvan zjjn; steeds hooger dagloonen en geen gebrek aan werk.

HOOFDSTUK: JAGT EN VISSCHERIJ
De vraag:
Hoe was in het afgelopen jaar de staat van het jagtveld?
Antwoord:
Weinig wild,ook minder wilde eenden.

Over visscherij:
Weinig visch toenemend misbruik van den zegen met keernetten.

HOOFSTUK: ONTWIKKELING
Het aangelegde en verbeterde gedurende het jaar heeft zich bepaald tot; de aanbouw van een nieuw lijkenhuis, kosten van den aanleg ƒ.958.07½. Verder gewoon onderhoud.

HOOFDSTUK: ONDERWIJS, KUNSTEN EN WETENSCHAPPEN
Aantal scholen: 3
Hoofdonder-
wijzers
Hulp onder-
wijzers 
Totaal
elk geslacht
man vrouw
Westerschool
Middenschool
Oosterschool

1
1
1

1

2
1

Het getal leerlingen bedroeg:  Mannelijk Vrouwelijk Beide geslachten
      op 15 Januarij
" 15 April
" 15 Julij
" 15 October
171
162
152
151
124
133
126
128
295
295
278
279
Kosteloos onderwezen werden:
      op 15 October 144 117 261

Omtrent subsidiën: 

Krachtens een overeenkomst met de gemeente Enkhuizen wordt jaarlijks door laatstgenoemde gemeente aan de gemeente Andijk ƒ.400.- betaald voor het regt om 30 kinderen in de Oosterschool doen onderwijzen. De leerlingen welke geen kosteloos onderwijs ontvangen zijn uitsluitend uit Enkhuizen

Christelijk
Gereformeerde
School
Hoofdonder-
wijzers
Geslacht
1 man vrouw
1
Het getal leerlingen bedroeg:  Mannelijk Vrouwelijk  Beide geslachten 
op 5 Januarij
" 15 April
" 15 Julij
" 15 October

47
47
35
40

31
31
41
35

78
78
76
75

Kosteloos onderwezen: geen

Tenslotte, Naai- en Breischolen:


3 onderwijzeressen
38 leerlingen

HOOFDSTUK: GEZONDHEID
Geneeskundige dienst bij armen, verpleegd in hunne woningen.
onder 2 De belooningen van de genees-, heel- en verloskundigen bedroegen:
jaarwedde heel- en
vroedmeester
vroedvrouw
ƒ. 100.-
150.-
onder 3 Voor kosten van geneesmiddelen is aangewend: die kosten worden door den kerkelijke armbesturen gedragen.
Koepokinenting Het aantal verrigte koepokinentingen over het afgelopen jaar bedroeg 40
Het aantal was gedurende 1873
1872
1871
120
165
314

HOOFDSTUK: PERSONEELSVERANDERINGEN
Alleen de vroedvrouw is overleden en dit jaar geen andere hare plaats ingenomen.
Het personeel der nachtwacht is met twee vermeerderd door de aanstelling van Pieter Ruyter en Pieter Boeyer.

INSTRUCTIEN
De nachtwacht van eene nieuwe instructie voorzien.

GEMEENTERAAD
Van de voornaamste in den Gemeenteraad behandelde onderwerpen is de beknopte en zakelijke opgeve als volgt:
Besluit tot verhooging der jaarwedde van den hulponderwijzer.
Besluit tot het uitbetalen van gratificatiën aan den hulponderwijzer.

GELDMIDDELEN:
Ontvangen  ƒ. 8475,41
Uitgaven  7995,24 
-----------
Saldo 480,17

TOESTAND DER OPENBARE GEMEENTEGEBOUWEN
Dat deze allen in voldoende bruikbaren toestand verkeeren. Alleen één der spuithuizen zal dit jaar eene belangrijke vertimmering moeten ondergaan.

NATIONALE MILITIE EN SCHUTTERIJ
Nationale Militie:
Het aantal der gemeente in de ligting bedroeg 7 man.
Dat der ingeschrevenen in de gemeente waarnaar het aandeel is berekend 19
Dat der ingelijfden bij de Landsmilitie 7

Schutterij:
De werkelijke sterkte der schutterij in de gemeente was 83 man
Actief 40 man
Reserve 43
Te zamen 83 man

De bij de wet gevorderde actieve sterkte der Schutterij bestond uit:
Sterkte van den eersten ban der Schutterij
a Actief 32 man
b Reserve 42 man
Te zamen 74 man

HOOFDSTUK XI.
Landbouw en Veeteelt.
Landbouw.

Wordt medegedeeld ten aanzien van:

Den algemeenen toestand.
Den algemeenen toestand van de landbouw was gunstig. De veehouder leed geen verliezen, had met weinig uitzondering steeds overvloed van gras op zijn weiland en een zeer goeden hooioogst.
Daarbij een goeden opbrengst van kaas, boter en wol, met goeden prijzen, ook voor zijn vee.
Ook de akkerbouw had een gunstig jaar, misgewas of verlies van oogsten had hij niet te betreuren, de meeste veldgewassen gaven een goeden oogst. Wel waren de prijzen van zaden, inzonderheid van mosterdzaad, wat laag, doch een goede opbrengst vergoedde dat weer grootendeels, terwijl van onderscheidene zaden èn opbrengst èn prijs zeer voldoende zijn geweest.

De waarde der landerijen ....... Iets hooger dan in 't vorig jaar
in huur ....... grasland ƒ.120.- 170.- bouwland ƒ.160.- 240.-
en in koop ....... grasland ƒ.2800.- 4000.- bouwland ƒ.4000.- 4400.-


Wij laten hier volgen eene opgave der beteelde hectaren (bunders), met vermelding van de hoofdgewassen, der tweede vruchten, de opbrengst per hectare (bunder) en de gezamenlijke opbrengst.
 

Hoeveelheid
der
beteelde
hectaren.

  Hoofd-
  gewassen.
Tweede
vruchten.

Vermelding
na welk gewas
de tweede vruchten
zijn geteeld.

Opbrengst

Aan-
merkingen.



per
hectare.

  gezamelijke
opbrengst.

5,20
6,08
21,40
13,80
4,32
49,10
19,25
68,05
7,50
1,10
182,15
194,15
5,92
0,71
1,85
0,72

  Tarwe
  Rogge
  Gerst
  Haver
  Boonen
  Erwten
  Stamboontjes
  Aardappelen
  Suikerbiet
  Koolzaad
  Mosterdzaad
  Karweizaad
  Maanzaad
  Wortels
  Pastinaken
  Knollen

50 Hl.
50 "
75 "
100 "
48 "
40 "
40 "
250 "
60000 Kg
40 Hl.
28 "
40 "
32 "
700 "
600 "
700 "

  260 Hectoliter
  304 "
  1605 "
  1380 "
  207½ "
  1964 "
  770 "
  17012 "
  450000 Kilogram
  44 Hectoliter
  6920,20 "
  7766 "
  189,44 "
  497 "
  1100 "
  504 "

BOOMGAARDEN
De oppervlakte boomgaarden bestaat uit: 290 H.A.
Het aantal: in zeer kleine perceeltjes verdeeld.
De opbrengst daarvan is onbekend.

VEESTAPEL
Veulens en Werkpaarden
Ezels en Muilezels
Springstieren
Melkkoeijen en melkvaarzen
Kalveren Pinken
Mestvee en trekossen
Schapen
Houders van Schaapskudden
Geiten en Bokken
Varkens


85
2
19
159
239
6
1432
geen
82
137

PLUIMVEE
Het aantal hoenders wordt geschat op 
der eenden

425
100

HANDEL EN SCHEEPVAART
Buitenlandsche handel
De Buitenlandsche handel alleen in zaderijen bestaande, wordt door twee firma's op kleine schaal gedreven.
De herkomst der handelswaren is bijna uitsluitend Nederland.
De bestemming Duitschland, Frankrijk en België.


© 2001-2019 | Kistemaker NetWerk | Sitemap | Contact

Westfries Genootschap